Feuilles de cannelier séchées de Madagascar

Kaneelbladeren: thee, traditioneel gebruik en smaak

Iedereen kent kaneelstokjes, maar het kaneelblad veel minder. Toch geeft de kaneelboom meer dan alleen zijn bast: zijn gedroogde bladeren geven al eeuwenlang smaak aan thee en stoofgerechten, van India tot de Seychellen. Die van ons komen uit Madagaskar, waar ze worden geoogst en heel gedroogd: dat zijn onze hele kaneelbladeren.

De kaneelboom, een boom uit Ceylon

De kaneelboom (Cinnamomum verum) komt oorspronkelijk uit Sri Lanka, het vroegere Ceylon: hij levert de “Ceylonkaneel”. Hij behoort tot de laurierfamilie (Lauraceae), net als de laurier. Hij wordt gekweekt in warme, vochtige streken en kwam zo ook naar Madagaskar, waar hij een Malagassische naam heeft: hazokanelina, “de kaneelboom”.

Hij is niet te verwarren met cassia-kaneel, die van een andere soort komt, vaker in de supermarkt ligt en een ruwere smaak heeft.

Hoe herken je een goed kaneelblad?

Het kaneelblad is stevig, glad en glanzend en heeft drie nerven die van de voet tot de punt lopen: daaraan herken je het. Gedroogd krijgt het een olijfgroene tot bruine kleur.

Tussen de vingers gewreven geeft het een geur van kaneel en kruidnagel af. Dat is geen toeval: het blad bevat dezelfde aromatische stof als kruidnagel, eugenol.

Wij bieden het heel aan: zo zie je wat je laat trekken, en het blad behoudt zijn aroma beter dan wanneer het gemalen zou zijn.

Hoe smaakt een kaneelblad?

Veel mensen verwachten de zoete smaak van gemalen kaneel. Het blad is anders, meer verwant aan keukenkruiden dan aan schors:

  • een zachte warmte, zonder het zoete en pittige van het stokje;
  • een lichte nasmaak van kruidnagel, bijna aards;
  • een licht peperige toets, die verwarmt zonder te prikken;
  • een geur die opengaat door warmte: ingetogen als het koud is, ronder na het trekken.

Gebruiken die van generatie op generatie zijn doorgegeven

Overal waar kaneelbomen groeien, horen hun bladeren bij het dagelijks leven, in de keuken en in traditionele verzorging:

  • in de Ayurveda, de traditionele Indiase geneeskunde, wordt het blad van een verwante kaneelboom, de tejpatra, ingedeeld bij de “verwarmende” planten. Samen met kaneel en kardemom vormt het de Trijataka, een klassieke mengeling die traditioneel wordt gebruikt om de spijsvertering te ondersteunen en de energieën Vata en Kapha in balans te brengen;
  • in de Indiase keuken geeft hetzelfde blad, de tej patta, smaak aan biryani’s, pulao’s en curry’s, en zit het in sommige garam masala-mengsels;
  • op de Seychellen, waar de kaneelboom in 1772 werd geïntroduceerd en nu overal op het eiland Mahé groeit, is het blad onmisbaar in de Creoolse keuken: een curry met kokosmelk geldt er niet als een goede curry zonder kaneelbladeren;
  • in Sri Lanka en op de Seychellen worden de bladeren al lang gedestilleerd tot een etherische olie die zeer rijk is aan eugenol (70 tot 95%). Die wordt gebruikt in parfums en zeep, en het eugenol ervan werd lang gebruikt om vanilline te maken, het synthetische vanillearoma;
  • tegen insecten: in Sri Lanka staat kaneelbladolie bekend om zijn werking tegen muggenlarven, en het wordt toegevoegd aan sommige insectenwerende middelen.

Deze gebruiken komen voort uit volkstradities. Ze vervangen niet het advies van een zorgprofessional.

Hoe zet je thee van kaneelbladeren?

Als infusie

  • Reken op 1 tot 2 bladeren, gekneusd of in stukjes gebroken, voor een kopje van 250 ml.
  • Giet er bijna kokend water over, dek af en laat 5 tot 10 minuten trekken.

Als afkooksel

Voor een krachtigere smaak laat je 2 tot 3 bladeren 5 tot 10 minuten zachtjes koken in 500 ml water, en laat je het daarna een paar minuten rusten voordat je zeeft.

De smaak is warm en kruidig, zonder zoetheid. Hij past heel goed bij hibiscusbloemen voor een fruitig kopje, gember voor meer intensiteit, een stukje vanille voor meer rondheid, of onze guavebladeren en mangobladeren.

Huisrecept: infusie van kaneel, sinaasappel en kruidnagel

Een warm, geurig kopje voor herfst- en winteravonden.

Voor 1 kopje: 1 tot 2 kaneelbladeren, 1 schijfje onbehandelde sinaasappel, 1 kruidnagel, 200 ml water, 1 theelepel honing (naar keuze).

  1. Verwarm het water tot het bijna kookt.
  2. Voeg de gekneusde bladeren, het schijfje sinaasappel en de kruidnagel toe.
  3. Dek af en laat 5 tot 8 minuten trekken.
  4. Zeef, voeg naar wens honing toe en serveer warm.

Variatie: voeg 2 dunne plakjes verse gember toe, of een beetje vanille uit Madagaskar.

En in de keuken?

Het kaneelblad gebruik je als een laurierblad. Eén of twee bladeren zijn genoeg om rijst, bouillon, een curry met kokosmelk, een tajine of een stoofpot voor vier personen op smaak te brengen. Voor geurige rijst voeg je gewoon 2 bladeren toe aan het kookwater van basmatirijst.

Voor zoete gerechten leg je een blad in de melk van rijstpudding, een crème of warme chocolademelk terwijl die opwarmt. Het geeft ook smaak aan compote, siroop en glühwein. Haal het in alle gevallen weg voor het serveren: het blijft taai.

In huis geven een paar bladeren in een schaaltje of een stoffen zakje een kast of kamer een subtiele geur.

Hoe bewaar je kaneelbladeren?

Bewaar ze in hun goed afgesloten zakje of in een pot, beschermd tegen licht, warmte en vocht. Heel behouden ze hun aroma enkele maanden. Kneus er vóór gebruik één: ruikt het nog sterk, dan is het perfect.

Samengevat

Het weinig bekende familielid van het kaneelstokje, het kaneelblad, geeft een warme infusie met tonen van kruidnagel, verankerd in vele tradities, van de Ayurveda tot de curry’s van de Seychellen. Eén of twee bladeren, heet water en een paar minuten zijn genoeg. Ontdek onze kaneelbladeren en onze kaneelstokjes uit Madagaskar.

Bronnen

Online Malagassisch-Frans woordenboek Malagasy Word: lemma “hazokanelina” (Cinnamomum zeylanicum, Lauraceae). Ask Ayurveda: “Trijataka in Ayurveda”. Delegatie van de Europese Unie in Mauritius en de Seychellen: artikel over de kaneelindustrie van de Seychellen. PROSEA (Plant Resources of South-East Asia): fiche “Cinnamomum verum”. Sunday Observer (Sri Lanka), 15 september 2013.

Terug naar blog